Tôn Nhôm, Thép Và Xây Dựng Việt Nam 2026: Thị Trường Đang Nói Gì Với Chủ Cửa Hàng VLXD?

Nếu anh chị đang đứng quầy một cửa hàng vật liệu xây dựng, chắc đã quen cảnh này: sáng nghe nhà máy báo điều chỉnh giá, trưa khách gọi hỏi “tôn 4 zem còn không anh”, tối 10h47 Zalo lại sáng đèn: “Báo giá giúp em 120m² mái, gấp nha”. Năm 2026 thị trường vẫn chạy theo nhịp đó, chỉ có điều nhiều chuyện mới xảy ra cùng lúc hơn.

Bài này tổng hợp những gì đang diễn ra với thép xây dựng, tôn mạ, tôn nhôm / mái nhôm và ngành xây dựng Việt Nam. Số liệu lấy từ báo chí và hiệp hội ngành tính đến đầu tháng 10/2026. Xen giữa là vài “đặc sản” mạng xã hội mà dân VLXD đọc chắc sẽ thấy quen.

Thép 2026: sản lượng tăng mạnh nhưng không đều

Thép thô và thép thành phẩm cùng tăng

Theo số liệu của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) do Báo Xây dựng đăng tháng 8/2026, sau 7 tháng đầu năm:

• Thép thô đạt khoảng 17,92 triệu tấn, tăng 28% so với cùng kỳ.
• Thép thành phẩm sản xuất khoảng 21,4 triệu tấn (+15,4%), tiêu thụ khoảng 21,19 triệu tấn (+15,6%).
• Xuất khẩu khoảng 6,69 triệu tấn, nhập khẩu khoảng 9 triệu tấn.

Nhìn tổng thể thì ngành vẫn tăng trưởng hai con số. Tuy vậy, cửa hàng nào bán chủ yếu tôn mạ sẽ thấy con số này không giống tình hình ở quầy mình lắm.

HRC tăng mạnh, tôn mạ chậm lại

Phần tăng trưởng chủ yếu đến từ thép cán nóng (HRC). Theo VnEconomy (7/2026), 6 tháng đầu năm HRC bán ra khoảng 5,34 triệu tấn (+36,8%). Cùng kỳ, tôn mạ chỉ bán khoảng 2,26 triệu tấn (−9,5%), xuất khẩu tôn mạ giảm khoảng 29,4%. Số liệu 7 tháng cũng cho thấy tôn mạ giảm khoảng 13,5%, thép cán nguội giảm khoảng 10,2%.

Riêng Hòa Phát, nửa đầu 2026 bán gần 3,4 triệu tấn HRC (+57%) và chiếm khoảng 36% thị phần thép (Báo Đấu thầu). Hai mảng của ngành thép đang đi hai tốc độ rất khác nhau: HRC tăng nhanh, còn tôn mạ chậm lại.

Cửa hàng nên làm gì: xem số liệu ngành theo từng chủng loại, đừng gộp chung thành “giá thép”. Thép thanh, thép hộp và tôn mạ màu có thể chạy lệch nhịp nhau cả tháng.

Giá cả: tăng giảm nhẹ, không có cú sốc lớn

HRC và thép xây dựng

• Theo Tạp chí Công Thương (7/2026), giá HRC bình quân 5 tháng đầu năm khoảng 483 USD/tấn, tăng khoảng 5%.
• Theo GMK Center (8/2026), Formosa chào HRC giao tháng 9 khoảng 522 USD/tấn CFR TP.HCM, giảm nhẹ sau khi Hòa Phát hạ giá. Lý do là cầu yếu và HRC Ấn Độ chào giá cạnh tranh, khoảng 505 USD/tấn.
• Đầu năm (2/2026), thép cuộn CB240 Hòa Phát tại miền Bắc ở quanh 14.010 đ/kg (Báo Hà Tĩnh).

Giá năm nay chủ yếu lên xuống vài chục nghìn mỗi tấn. Với cửa hàng, vài chục nghìn mỗi tấn nghe thì nhỏ, nhưng nhân với cả chục tấn trong kho là đủ ăn hết lãi của một lô hàng.

Nhôm: giá quốc tế vẫn cao

Giá nhôm trên sàn LME tháng 9/2026 bình quân khoảng 3.284 USD/tấn. Đỉnh khoảng 3.360 USD/tấn vào ngày 10/9, cuối tháng lùi về khoảng 3.213 USD/tấn (AlCircle, DiscoveryAlert). Vì nguyên liệu đắt, tôn nhôm và ngói nhôm vẫn là hàng cao cấp. Khách hỏi giá tôn nhôm xong thường hỏi tiếp: “Sao đắt hơn tôn thường nhiều vậy anh?”

Nguồn cung và thuế phòng vệ thương mại

Trong nước: thị trường được bảo vệ hơn

Từ năm 2025, Việt Nam áp thuế chống bán phá giá với:

• HRC từ Trung Quốc: 23,1% đến 27,83%, theo QĐ 1959/QĐ-BCT, hiệu lực từ 7/2025, thời hạn 5 năm.
• Tôn mạ từ Trung Quốc và Hàn Quốc: tối đa khoảng 37,13% với hàng Trung Quốc, theo QĐ 2310 tháng 8/2025.

Theo Tạp chí Công Thương, thép nhập từ Trung Quốc 5 tháng đầu 2026 giảm khoảng 19%. Nhờ vậy nhà máy trong nước có thêm chỗ đứng. Với đại lý, nguồn hàng ổn định hơn nhưng không còn nhiều “hàng giá sốc” như trước.

Xuất khẩu: nhiều rào cản hơn

• Mỹ: thuế Mục 232 với thép lên 50% từ tháng 6/2025.
• EU: hạn ngạch thép Việt Nam giảm từ 2,4 xuống khoảng 1,6 triệu tấn/năm, phần vượt hạn ngạch chịu thuế 50% từ 7/2026. Cơ chế CBAM (thuế carbon biên giới) cũng bắt đầu thu phí thật từ năm 2026.

Xuất khẩu khó thì một phần tôn mạ sẽ quay về bán trong nước. Cạnh tranh ở thị trường nội địa vì vậy sẽ gắt hơn, và khách lại có thêm lý do để nói câu quen thuộc: “Bên kia rẻ hơn 2 nghìn một mét đó anh.”

Xây dựng: đầu tư công là động lực chính

Hạ tầng và nhà ở xã hội

• Giải ngân đầu tư công đến 17/9/2026 đạt khoảng 540.597 tỷ đồng, khoảng 52,9% kế hoạch (Báo Đấu thầu). Vẫn còn gần một nửa kế hoạch phải giải ngân trong quý 4, nên công trình hạ tầng cuối năm thường rất gấp.
• Đường sắt tốc độ cao Bắc–Nam dài khoảng 1.541 km, tổng vốn khoảng 1,7 triệu tỷ đồng. Chính phủ yêu cầu khởi công trong năm 2026. Đây là dự án sẽ cần thép trong nhiều năm.
• Nhà ở xã hội: chỉ tiêu năm 2026 khoảng 158.700 căn (LSVN, theo Bộ Xây dựng).

Nhà dân: vẫn theo mùa và theo ngày đẹp

Khách nhà dân vẫn là nhóm khách quen thuộc nhất của cửa hàng tôn thép. Nhóm này mua theo mùa khô, theo mùa cưới và đặc biệt là theo ngày đẹp. “Thầy xem rồi, 5h sáng thứ Bảy đổ mái” nghĩa là tối thứ Sáu cửa hàng phải giao đủ hàng, không thiếu một cây thép nào. Cả xóm cũng dậy theo, kèm theo nồi xôi đổ mái.

Tôn nhôm, mái nhôm: đắt nhưng có lý do

Vì sao khách bắt đầu hỏi tôn nhôm?

Nhôm có lớp oxit tự bảo vệ nên không gỉ như thép. Đặc tính này rất hợp với nhà ven biển, nơi gió muối làm tôn thép nhanh xuống cấp. Mái nhôm cũng nhẹ, giúp giảm tải cho kết cấu. Mùa mưa bão năm nào cũng có cảnh mái tôn bay, nên ngày càng nhiều chủ nhà quan tâm đến độ bền và cách lợp chắc chắn, không chỉ nhìn giá.

Tôn thép mạ màu vẫn bán chạy nhất

Dù vậy, tôn thép mạ màu và tôn giả ngói vẫn là lựa chọn phổ biến nhất nhờ giá dễ chịu và đủ mẫu mã. Hiện chưa có thống kê độc lập nào về thị phần ngói nhôm tại Việt Nam. Vì vậy cửa hàng nên xem tôn nhôm là dòng hàng bổ sung cho khách vùng biển và khách muốn dùng lâu dài. Chưa nên ôm nhiều hàng chỉ vì nghe nói tôn nhôm đang lên.

Khách hỏi “Tôn này để được mấy đời con cháu hả anh?” thì cứ tư vấn thật lòng. Tôn nhôm để được lâu hơn, nhưng mái có bền hay không còn tùy cả xà gồ, vít và tay nghề thợ lợp.

Vài chuyện quen thuộc trong giới VLXD

Đọc nhóm Facebook VLXD, nhóm thợ xây hay xem TikTok của các anh chị chủ đại lý, thấy có mấy chuyện năm nào cũng gặp:

1. “Để em về hỏi vợ đã.” Ba tháng sau khách nhắn lại: “Giá cũ còn không anh?”
2. “Mai em qua.” Chữ “mai” của thợ không ai đoán được là ngày nào.
3. Bão vừa lên bản tin là Zalo đại lý tôn sáng đèn liên tục.
4. Báo giá lúc 10h đêm, và câu nào cũng kèm chữ “gấp”.
5. Chênh 2 nghìn một mét đủ cho cả buổi chiều mặc cả.
6. Cuốn sổ nợ chữ hơi khó đọc nhưng ghi đúng từng bao xi măng, từng cây thép.

Chuyện nghe vui, nhưng nhìn kỹ đều là bài toán vận hành: báo giá cần có hạn hiệu lực, tồn kho phải sẵn khi mùa bão đến, công nợ cần ghi rõ ràng, và tin nhắn khách cần được trả lời nhanh mà không bị sót.

Gợi ý cho chủ cửa hàng tôn thép quý 4/2026

• Ghi giá nhập theo từng mã hàng (HRC, thép thanh, tôn mạ, tôn nhôm). Không nên nhớ một con số chung cho cả nhóm.
• Ghi rõ hạn hiệu lực trên báo giá, ví dụ 3 hoặc 7 ngày, để tránh khách quay lại sau ba tháng đòi giá cũ.
• Chuẩn bị tồn kho cho cao điểm cuối năm, gồm công trình đầu tư công chạy tiến độ và nhà dân làm nhà trước Tết, nhưng cũng đừng ôm hàng quá tay.
• Chuyển sổ nợ lên hệ thống để biết khách nào sắp đến hạn và khách nào đã nợ quá lâu.

Nếu anh chị muốn quản lý giá nhập, tồn kho theo kg, mét hoặc cây và công nợ khách hàng trên cùng một hệ thống, có thể tham khảo VSmartSell tại vsmartsell.com hoặc gọi/nhắn Zalo 0866135766 để được tư vấn. Có thể nhắn cả lúc 10h đêm, đội ngũ hiểu cảm giác đó.

---

Nguồn tham khảo: Báo Xây dựng (8/2026), VnEconomy (7/2026), Tạp chí Công Thương (7/2026), Báo Đấu thầu (2026), GMK Center (8/2026), AlCircle và DiscoveryAlert (9/2026), The Leader (7/2025), Diễn đàn Doanh nghiệp (6/2025), Trung tâm WTO, LSVN, VietnamFinance, Dân trí (10/2025). Số liệu mang tính tham khảo, cửa hàng nên đối chiếu với báo giá thực tế của nhà máy và đại lý cấp 1.